Ο τροχός της μοίρας

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	01
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Tου κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνου,
και του τροχού, π' ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνου•
με του καιρού τα αλλάματα, που αναπαημό δεν έχουν,
μα στο καλό και στο κακό περιπατούν και τρέχουν•
και των αρμάτω οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη,
του Έρωτα οι μπόρεσες και τση Φιλιάς η χάρη•
αυτά μ' ανακινήσασι τη σήμερον ημέρα,
ν' αναθιβάλω και να πω τα κάμαν και τα φέρα
μιά Κόρη κ' ένας άγουρος, που μπερδευτήκαν ομάδι
σε μια φιλιά αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι.
Κι όποιος του πόθου δούλεψε εισέ καιρό κιανένα
ας έρθη να τ' αφουγκραστή ότ' είν' εδώ γραμμένα.

Πληροφορίες:

Οι ίδιοι στίχοι, τραγουδήθηκαν πρώτη φορά από τον Μάνο Κατράκη στο έργο του Νίκου Μαμαγκάκη Ερωτόκριτος, για τρεις φωνές και πέντε όργανα (1964). Παραθέτω στη συνέχεια τους στίχους που ακούγονται στην έκδοση του Μαμαγκάκη, ο οποίος ακολουθεί πιο πιστά το πρωτότυπο, σε αντίθεση με τον Χάλαρη, που έχει κάνει ορισμένες "ευφωνητικές" παρεμβάσεις.

Tου κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνου,
και του τροχού, π' ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνου
με του καιρού τα αλλάματα, π' αναπαημό δεν έχου,
μα στο καλό κι εις το κακό περιπατούν και τρέχου,
και των αρμάτω οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη,
του έρωτα οι μπόρεσες και τση φιλιάς η χάρη,
αυτάνα μ' εκινήσασι τη σήμερον ημέρα
ν' αναθιβάλω και να πω τά κάμαν και τά φέρα
'ς μιάν κόρη κι έναν άγγουρο, που μπερδευτήκα ομάδι
σε μια φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι.

Kαι τ' όνομά τζη το γλυκύ το λέγαν Aρετούσα,
οι ομορφιές τ'ς ήσαν πολλές, τα κάλλη τ'ς ήσαν πλούσα.
Xαριτωμένο θηλυκό την ήκαμεν η φύση,
κι ίσια τζη δεν ευρίσκετο σ' Aνατολή και Δύση.

Kαι τ' όνομα του νιούτσικου Pωτόκριτο το λέγα,
ήτονε τ'ς αρετής πηγή και τ'ς αρχοντιάς η φλέγα,
κι όλες τσι χάρες π' ουρανός και τ' άστρην εγεννήσα,
μ' όλες τον εμοιράνασι, μ' όλες τον εστολίσα.

Kι όντεν η νύκτα η δροσερή κάθ' άνθρωπο αναπεύγει,
και κάθε ζο να κοιμηθεί τόπο να βρει γυρεύγει,
ήπαιρνε το λαγούτον του, κι εσιγανοπορπάτει,
κι εκτύπαν το γλυκιά - γλυκιά ανάδια στο παλάτι.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Ρίζες

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	02
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Τσι περαζόμενους καιρούς που οι Έλληνες ορίζα
κι οπού δεν είχ' η πίστη τως θεμέλιο μηδέ ρίζα,
τότε μια αγάπη μπιστική στον κόσμο φανερώθη
κι εγράφτη μέσα στην καρδιά κι ουδέ ποτέ τση λειώθη.

Εις την Αθήνα που 'τονε τση μάθησης η βρώσις
και το θρονί της αρετής κι ο ποταμός τηw γνώσης,
Ρήγας μεγάλος όριζε την άξα χώρα εκείνη.
Ηράκλη τον ελέγασι, κι εξακουστός εγίνη.

Από μικρός παντρεύτηκε και συντροφιάστη ομάδι
με ταίρι οπού ποτέ κιανείς δεν του 'βρισκε ψεγάδι.
Αρτέμη την ελέγασι τη ρήγισσαν εκείνη,
άλλη καμιά στη φρόνεψη ίσα τση δεν εγίνη.

Τον ήλιο και τον ουρανό συχνιά παρακαλούσα
για να τς' αξώσει και να δουν παιδί που πεθυμούσα.
Περνούνe οι χρόνοι κι οι καιροί κι η ρήγισσα εγαστρώθη
κι ο ρήγας απ' το λογισμό και βάρος ελυτρώθη.

Μια θυγατέρα ήκαμε που 'φεξε το παλάτι
κείνη την ώρα που η μαμή στα χέρια την εκράτη
και τ' όνομά τση το γλυκύ το λέγανε Αρετούσα
οι ομορφιές τση ήτα πολλές, τα κάλλη τση ήσα πλούσα.
Είχεν ο βασιλιός πολλούς με φρόνεψη και πλούτη,
συμβουλατόροι του ήτανε οι μπιστεμένοι ετούτοι.
Μα απ' όλους είχεν ακριβό πάντα στη συντροφιά του
έναν οπού Πεζόστρατο έκραζαν τ' όνομά του.

Είχε κι αυτός έναν υγιό πολλά κανακεμένο,
φρόνιμο κι αξαζόμενο, ζαχαροζυμωμένο.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Η ώρα της αγάπης

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	03
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Και τ' όνομα του νιούτσικου Ρωτόκριτο το λέγα
ήτανε τς' αρετής πηγή και τς' αρχοντιάς η φλέγα
κι όλες τσι χάρες π' ουρανός και τ' άστρι εγεννήσα,
μ' όλες τον εμοιράνανε, μ' όλες τον εστολίσα.

Θέλει σ' εκείνο τον καιρό το πρικορίζικό του
κι αγάπη για την Αρετή βάνει στο λογισμό του.
Κ' ίντα δεν κάνει ο Έρωτας σε μια καρδιά π' ορίζει,
σαν τη νικήσει ουδέ καλό, ουδέ κακό γνωρίζει.

Εβράδιασεν και ενύχτωσε, λιποψυχά η καρδιά τως
στο παραθύρι να βρεθού, να πουν τα βάσανά τως.
Μιαν ώρα κλάψασι ομπρός δριμιά κι ελουχτουκήσα
κι απόκεις μ' αναστεναμούς τα πάθη τως αρχίσα.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Τα θλιβερά μαντάτα

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	04
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ήκουσες Αρετούσα μου τα θλιβερά μαντάτα,
ο κύρης σου μ' εξόρισε σ' της ξενιτειάς τη στράτα;
τέσσερις μέρες μοναχά μου 'δοκε ν' ανιμένω
κι απόκεις να ξενητευτώ πολλά μακρυά να π'γαίνω
και πώς να σ' αποχωριστώ, και πώς θα σου μακρύνω,
και πώς να ζήσω δίχως σου τον ξορισμόν εκείνο;

Κατέχω το κι ο κύρης σου γρήγορα σε παντρεύει
ρηγόπουλο, αφεντόπουλο, σαν είσαι συ γυρεύει.
Και δεν μπορείς ν' αντισταθείς 'σ τα θέλουν οι γονείς σου
νη κούντηνε η γνώμη σου κι αλλάζει η όρεξή σου.
Μια χάρη αφέντρα σου ζητώ και κείνη αν μόνο
και μετα κείνη ολόχαρος τη ζήση μου τελειώνω.

Την ώρα π' αρραβωνιαστείς να βαριαναστενάξεις
κι ότε σαν νύφη στολιστείς σα παντρεμένη αλλάξεις.

Να αναδακρυώσεις και να πεις "Ρωτόκριτε καημένε
τα σου 'ταξα ελησμόνησα τα 'θελες μπλιο δεν έναι".
και κάθε μήνα μια φορά μέσα στην κάμερά σου
λόγια σε τα 'παθα για σένα με πονεί η καρδιά σου
και πιάσε και τη ζωγραφιά που 'ναι στ' αρμόνι μέσα
και τα τραγούδια που 'λεγα όπου πολύ σ' αρέσαν.

Και διάβαζε τα θωριετά και αναθυμού και μένα
πως μ' εξορίσανε για σε πολλά μακρυά εις τα ξένα.
Κι όντε σου πουν κι απόθανα λυπήσουμε και κλάψε,
και τα τραγούδια που 'βγαλα μες στη φωτιά τα κάψε.

Όπου κι α πάω κι α βρεθώ κι ότι καιρό κι ας ζήσω,
τάσσω σου άλλη να μη δω μηδέ να αναντρανίσω
Kι ας τάξω ο κακορίζικος, πως δε σ' είδα ποτέ μου,
ένα κερίν αφτούμενον εκράτουν, και 'σβησέ μου.
Καλλια έχω σε με θάνατο παρ' άλλη με ζωή μου
για σένα εγεννήθηκε στον κόσμο το κορμί μου.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Παράπονο της Αρετούσας

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	05
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Τα λόγια σου Ρωτόκριτε, φαρμάκιν εβαστούσα
κι ουδ' όλπιζα κι ανίμενα τ' αυτιά μου σ' ότι ακούσα.
Και πώς μπορώ να σ' αρνηθώ κι α θέλω δε μ' αφήνει
τούτη η καρδιά που εσύ 'βαλες σ' τ'ς αγάπης το καμίνι.

Κι αμνόγω σου στον ουρανό, στον ήλιο, στο φεγγάρι,
άλλος ογιά γυναίκα του ποτέ να μη με πάρει.
Και βγάνει από το δαχτύλι της όμορφο δακτυλίδι,
με δάκρυα κι αναστεναμούς του Ρώκριτου το δίδει.

Λέει του: "Να, και βάλε το εις το δεξό σου χέρι,
σημάδι πως ώστε να ζω είσαι δικό μου ταίρι
και μην το βγάλεις από κει ώστε να ζεις και να 'σαι,
φόριε το κι όποια στο 'δωκε κάμε να της θυμάσαι.
Καλλιά θανάτους εκατό την ώρα θέλω πάρει,
παρά άλλος μόν' ο Ρώκριτος γυναίκα να με πάρει".

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Χωρισμός

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	06
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ως την αυγή εμιλούσανε, ως την αυγή εκλαίγαν
κι ως την αυγή τα πάθη τως και πόνους τως ελέγαν.
Ήστραψεν η ανατολή κι εβρόντηξεν η δύση
όντε τα χείλη του ήνοιξε για ν' αποχαιρετήσει.

Κι ένα μεγάλο θαύμασμα στο παραθύρι εγίνη,
οι πέτρες και τα σίδερα κλαίγαν την ώρα εκείνη.
Εμίσεψ' ο Ρωτόκριτος και βιάζει τον η ώρα,
μ' ένα πρικύ αναστεναγμό που σείστηκεν η χώρα.

Τα βάσανά του τα πολλά στα δάση τα εδηγάτο
και το λαγκάδι και βουνί συχνιά του πιλογάτο.
Ουρανέ ρίξε φωτιά ο κόσμος ν' αναλάβει
κι όλοι ας λαβού κι όλοι ας καού κι η Αρετή μη λάβει.

Στην άδικη απόφαση που δόθηκε σε 'μένα,
ν' απαρνηθώ τον τόπο μου, να ξοριστώ στα ξένα.
Άστρη μην το βαστάξετε, ήλιε σημάδι δείξε
σε τέτοιον αφέντη αλύπητο αστροπελέκι ρίξε.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Η συνάντηση

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	07
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός κι η μέρα ξημερώνει
να φανερώσει ο Ρώκριτος το πρόσωπο που χώνει.
Εφάνη ολόχαρη η αυγή και τη δροσούλα ρίχνει,
σημάδι τση ξεφάντωσης κείνη την ώρα δείχνει.

Χορτάρια εβγήκασι εις τη γη, τα δεντρουλάκια ανθίσα
κι απ' τς' αγκάλες τ' ουρανού γλυκύς βορράς εφύσα.
Τα περιγιάλια ελάμπασι κι η θάλασσα εκοιμάτο,
γλυκύς σκοπός εις τα δεντρά κι εις τα νερά εγροικάτο.

Γελούν τση χώρας τα στενά κι οι στράτες καμαρώνου,
όλα γροικούν κουρφές χαρές κι όλα τση φανερώνου
και μες στη σκοτεινή φλακή όπου 'τον η Αρετούσα
εμπήκα δυο όμορφα πουλιά κι εγλυκοκελαδούσα.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Το παραμύθι

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	08
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ως μπήκεν ο Ρετόκριτος στη φυλακή κι αρχίζει
να τση μιλεί και σπλαχνικά να την αναντρανίζει.
Λέει τση: "Το με 'ρώτηξες θα σου το πω και γροίκα
πού το 'βρηκα το χάρισμα στη φυλακή σ' αφήκα.

Είναι δυο μήνες σήμερο που 'λαχα κάποια δάση,
μες στη μεριά της Έγριπος κι εβγήκαν να με φάσει
άγρια θεριά και μάλωσα κι εσκότωσα απ' εκείνα
κι από τα χέρια μου νεκρά όλα τα πια απομείναν.

Δίψα μεγάλη γροίκησα στο πόλεμον εκείνο
γυρεύοντας να βρω δροσιά εσώθε σ' ένα πρίνο
και παρεμπρός εφάνη μου κουτσουναράκι χτύπα,
σιμώνω βρίσκω το νερό 'ς του χαρακιού την τρύπα.
Ήπια το κι εδροσίστηκα και πέρασέ μου η δίψα,
μα πούρι κι άλλα βάσανα ετότε δε μου λείψαν.

Έκατσα να ξεκουραστώ σιμά στο κουτσουνάρι
όντε γροικώ αναστεναγμό και μύσματ' αρρωστάρη.
Και βιαστικά σηκώνομαι, το ζάλο μου σπουδάζει
να δω ποιος είναι που πονεί και βαριαναστενάζει
και μπαίνω μέσα στα δεντρά που 'ταν κοντά 'ς τη βρύση,
δια να δω και για να βρω το νέο αυτό όπου μύσσει.

Βρίσκω ένα νιον ωραιόπλουμο που 'λαμπε σαν τον ήλιο
κι εκείτουντο ολομάτωτος μπροστάς εις ένα σπήλιο.
Σγουρά ξανθά 'χε τα μαλλιά και τα σοθέματά του
παρ' όλο οπού 'τα σα νεκρός, εδείχνη γι' ομορφιά του.
Και δυο θεριά στο πλάι του ήτανε σκοτωμένα
και το σπαθί και τ' άρματα περίσσα ματωμένα.

Σιμώνω χαιρετώ τονε, λέω του: "Αδέλφι γεια σου.
Ίντα 'χεις κι απονέκρωσες, πούντη λαβωματιά σου;"
Τα μάτια του 'χε σφαλιχτά, τότε τ' αναντρανίζει
κι εθώρειε δίχως να μιλεί και στο λαιμό του αγγίζει.
Πιάνω και ξαρματώνω τον και μια πληγή του βρίσκω
λαμάκιν από κάτωθιο από τον ουρανίσκο.

Κι αγάλι αγάλια 'χάνετο σαν το κερί όντε σβήνει,
έκλαψα κι ελυπήθηκα πολύ την ώρα εκείνη.

Επαρακάλιε κι έλεγε να στέκω μη μισέψω,
εθάρρειε πως τέτοια πληγή μπορούσα να γιατρέψω.
Σαν αδελφό μου γκαρδιακό τον έκλαιγα κι επόνου,
μα πόνοι, δάκρυα, κλάηματα άνθρωπο δε γλυτώνου.

Κάνει το δαχτυλίδι του απ' τ' αργυρό δαχτύλι
φιλεί το μ' αναστεναγμό κι απόκια μου το δίνει
Τότε μια σιγανή φωνή μόνο τ' αυτιά μου ακούσαν
και είπανε τα χείλη του: "Σε 'χασα Αρετούσα".

Ετούτα είπε μοναχά και τέλειωσ' η ζωή του
και με πρικύ αναστεναγμό εβγήκε η ψυχή του.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Ταραχή

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	09
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ως τ' άκουσεν η Αρετή ώρα λιγάκι εστάθη
αμίλητη κι ο πόνος τση την έκανε κι εχάθη.
Επλήθυνε η αποκοτιά κι εχάθηκεν η τάξη,
το νου τση εγροίκα σαν πουλί να φύγει, να πετάξει.

Κανένα μπλιό δεν ντρέπεται, κιανένα δε φοβάται
και με τους αναστεναγμούς τα πάθη τση δηγάται.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Θρήνος

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	10
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ρωτόκριτε, ίντα θέλω μπλιό τη ζήση να μακραίνω,
ποια ολπίδα μπλιό μου 'πόμεινε και θέλω ν' ανιμένω;
Δίχως σού πώς είν' μπορετό στον κόσμο μπλιό να ζήσω.
Ανάθεμα στο ριζικό στ' αφύλαγεν οπίσω!

Με τη ζωή σου είχα ζωή και με το φως σου 'θώρου,
τα πάθη μου θυμώντας σου επέρνου σαν εμπόρου.
Αρνήθηκα τα πλούτη μου, τον κύρη και τη μάνα,
ποτέ δεν εβαρέθηκα τα πάθη που μου 'κάμαν.

Θυμώντας σου Ρωτόκριτε πως μου 'σουν νοικοκύρης,
εγίνον σου και μάνα μου, εγίνον σου και κύρης.
Για σένα ενεστέναζα, για σένα είχα πόνους,
για σένα βασανίζομαι σήμερα πέντε χρόνους.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Το φανέρωμα

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	11
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ήθελε κι άλλα να του πει μα η ομιλιά δε σώνει,
πέφτει στη γης άσπρη κρυγιά μια μπάλα από το χιόνι.
Εκείνος μπλιό άλλο δε μιλεί μα πλύθηκεν ομπρός τση
και τς' ηφανίστη άλλης λογής κι εγίνηκε το φως της.

Ήλαμψε ο Ρετόκριτος βγάνοντας το μελάνι,
πάλι την πρώτην ομορφιά το πρόσωπό του πιάνει,
χρυσά εγενήκαν τα μαλλιά, τα χέρια μαρμαρένια
κι η όψη του ασπροκόκκινη, τα κάλλη ζαχαρένια.

Γνωρίζει τον η Αρετή καλά τον εθυμάται,
μα δεν κατέχει ξυπνητή αν είναι ή αν κοιμάται.
Εξελιγώθη, στρέφεται με σπλάχνος τον εθώρει
και να μιλήσει απ' την χαράν ακόμη δεν εμπόρει.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Η μέρα η λαμπρή

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Βιτσέντζος Κορνάρος
Ερμηνεία	:	Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου
Άλμπουμ	:	ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
Εγγραφή	:	12
Κυκλοφορία	:	1976

Στίχοι:

Ήρθεν η μέρα η λαμπυρή, γλυκύς καιρός αρχίζει
κι ήκατσεν ο Ρωτόκριτος εις το θρονί κι ορίζει.
Αγαπημένο αντρόγυνο σαν τούτο δεν εφάνη
μηδ' άλλο καλορίζικο, χαιράμενο στεφάνι.

Εκάμασι παιδόγγονα κι όλα γενήκα πλούσα
και μάνα και κερά λαλά εγίνη η Αρετούσα.
Για τούτο οπού 'ναι φρόνιμος, δεν χάνεται στα πάθη,
το ρόδο κι ο όμορφος ανθός γεννιέται μες στ' αγκάθι.

Βιτσέντζος είν' ο ποιητής και στη γενιά Κορνάρος,
που να βρεθεί ακριμάτιστος όντε τον πάρει ο Χάρος.
Στην Στείαν εγεννήθηκε, στην Στείαν ενεθράφη,
εκεί 'καμε κι εκόπιασεν ετούτα που σας γράφει.
Στο Κάστρος επαντρεύτηκε σαν αρμηνεύγ' η φύση,
το τέλος του 'χει να γενεί όπου ο Θεός ορίσει.

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Ο δροσουλίτης

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Δήμητρα Γαλάνη
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	01
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Γιάννο θα βγω τα πάριωρα
στις εκκλησιάς τα μάρμαρα
με την οχιά.
Γιάννο μ' Γιάννο μου.
Γιάννο θα ιδώ το χάραμα
του Διγενή το πάλεμα
με τα στοιχειά.
Γιάννο μ' Γιάννο μου.

Δροσουλίτη λαβωμένε
στ' Αϊ-Δρογγάρη απάνω τ' άλογο
χάθηκες τρεχάλα
σε φαραγγιού διχάλα
και σε ρουμάνια ριζιμιά.
Δροσουλίτη λαβωμένε
στ' Αϊ-Δρογγάρη απάνω τ' άλογο
έλα σαν ψιχάλα,
σαν του Θεού τη στάλα,
στη διψασμένη μου ερημιά.

Γιάννο τα χέρια σου άνοιχτα
σημάνανε μεσάνυχτα
στον ουρανό.
Γιάννο μ' Γιάννο μου.
Γιάννο στο μαύρο κάγκελο
πολέμα τον αρχάγγελο
το σκοτεινό.
Γιάννο μ' Γιάννο μου.

Πληροφορίες:

πάριωρα: ποιητική απόδοση του παράωρα (πολύ αργά, σε προχωρημένη ώρα)
ρουμάνι: έκταση καλυμμένη από πυκνούς θάμνους
ριζιμιό: αυτό που έχει βαθειές ρίζες

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Του ριζικάρη

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Χρύσανθος
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	02
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Κόσμε, κόσμε του μπαξέ μου δυόσμε
κόσμε, κόσμε του Θεού φουμιά.
Κάμε, κάμε λουλουδάκι νά 'μαι
νά 'μαι, νά 'μαι σ' ακροποταμιά.

Βαφτιστή μου κι άγιε Κλήδονα
βάλε μέλι στ' αγριοκύδωνα.

Φίλε, φίλε τον αητό σου στείλε
φίλε, φίλε πάνω στα βουνά.
Τρέξε, τρέξε με τον ήλιο παίξε
τρέξε, τρέξε κι ο καιρός περνά.

Βαφτιστή μου καμηλιέρη μου
πες μου τώρα για το ταίρι μου.

Χάρε, χάρε τους γερόντους πάρε
Πάρε, πάρε κι άσε τα παιδιά.
Κοίτα, κοίτα τη χρυσή σαΐτα
κοίτα, κοίτα πόχουν στην καρδιά.

Βαφτιστή μου Ριζικάρη μου
ποιος θα πάρει το λογάρι μου.

Βράδυ, βράδυ γύρω στο πηγάδι
Βράδυ, βράδυ έμπα στο χορό.
Μίλα, μίλα στης καρδιάς τα φύλλα
μίλα, μίλα δροσερό νερό.

Βαφτιστή μου και Σωτήρα μου
πες μου πάλι για τη μοίρα μου.

Κόσμε, κόσμε του μπαξέ μου δυόσμε
κόσμε, κόσμε του Θεού ματιά
Κάμε, κάμε αγεράκι νά 'μαι
νά 'μαι, νά 'μαι πάνω απ' τη φωτιά.

Βαφτιστή μου κι άγιε Κλήδονα
βάλε μέλι στ' αγριοκύδωνα.

Πληροφορίες:

ριζικάρης: που έχει καλό ριζικό, καλή τύχη
φουμιά: καύχημα, στολίδι
λογάρι: θησαυρός, περιουσία

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Ο Μαυραϊλής

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Δήμητρα Γαλάνη
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	03
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Στη Βαβυλώνα, στην Αμισό
σαν πας γεράκι μου χρυσό
θέλω να ειπείς του Μαυραϊλή
- ώρα του καλή, ώρα του καλή -
να ξαναρθεί στον τόπο μας.

Πες του ποια μέρα θα ξεκινά
να βάλω διάτα στα βουνά
κρυφά να ροδαμίσουνε
- μαύρα μου βουνά, μαύρα μου βουνά -
να τον καλωσορίσουνε.

Κι εσύ, μανούλα, κυρά γλυκιά,
στον ήλιο βγάλε τα προικιά
να ιδεί που χρόνους δώδεκα
- μάνα μου γλυκιά, μάνα μου γλυκιά -
κρατώ το λόγο πόδωκα.

Παιδιά μην κλαίτε, μην κλαίτε πια,
παράγγειλα στην Αραπιά
να φέρουν κόκκινο κρασί
- έλα πιες κι εσύ, έλα πιες κι εσύ -
για την καινούργια ανάσταση.

Πληροφορίες:

Μαυραϊλής: Φίλος του Διγενή Ακρίτα, που αναφέρεται στο δημοτικό "Ο θάνατος του Διγενή": Πιάνει καλεί τους φίλους του κι όλους τους αντρειωμένους / να 'ρθει ο Μηνάς κι ο Μαυραϊλής, να 'ρθει κι ο γιος του Δράκου, / να 'ρθει κι ο Τραμαντάχειλος, που τρέμει η γη κι ο κόσμος.
ροδαμίζω: φωτίζω με το φώς της ανατολής του ήλιου. Το χρώμα της ροδαυγής.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Κάτω στα Τριπόταμα

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Χρύσανθος
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	04
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Κάτω στα Τριπόταμα
δίψασα κι απόκαμα
ώσπου βρήκα - Παναγίτσα μου -
ίσκιο στην ιτιά
και νερό στη ρεματιά.

Τ' άλογό μου πότισα
κι όταν πια ξαπόστασα
είδα ξάφνου - Παναγίτσα μου -
να 'ρχεται μια γριά,
μια κυρούλα, καλογριά.

Ταπεινά τη ρώτησα:
-Γνώρισες γερόντισσα,
το αγόρι - Παναγίτσα μου -
τ' αγγελόκρουστο,
που 'χε φίλο το Χριστό;

-Στρατοκόπε τι ρωτάς;
Δέκα χρόνους περπατάς
και γυρεύεις - Παναγίτσα μου -
το χλωμό παιδί
σα φεγγάρι σε κλαδί.

Η ζωή το μοίρανε
κι ήρθαν και το πήρανε
να το πάνε - Παναγίτσα μου -
πέρα απ’ τη Φραγκιά
μια βραδιά μ' αστροφεγγιά.

Απελάτη θα το δεις
στ' όνειρό σου αποβραδίς
μα, τα δάκρυα – Παναγίτσα μου -
μάθε να κρατείς.
Ο Θεός είν' ο κριτής.

Πληροφορίες:

Απελάτης: άταχτος φύλακας των συνόρων στα βυζαντινά χρόνια, αντίστοιχος στους μεσαιωνικούς ιππότες της δύσης και τους δικούς μας αρματολούς και κλέφτες στην τουρκοκρατία.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Το τραγούδι του Λειδινού

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Δήμητρα Γαλάνη
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	05
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Βρίσκει το νερό στη χλόη
δενδρολίβανο κι αλόη
κι αρχινάει το μοιρολόι
ώι! ώι!

Λειδινέ μου Λειδινέ μου
και κλησαρωμένε μου.
Σπόρο χάρισα τ' ανέμου
και δενδράκι έγινέ μου,
να 'βρει χώμα, να θεριώσει,
άλλο σπόρο να μου δώσει.
Λειδινέ μου Λειδινέ μου
και κλησαρωμένε μου.
Λειδινέ μου Λειδινέ μου
μυριολαβωμένε μου.

Με βασιλικό και κρίνο
ραίνει ο Άδωνις τον Λίνο
κι αρχινάει καινούριο θρήνο
ώι! ώι!

Πληροφορίες:

Το ποίημα αναφέρεται σε ένα έθιμο που αναβιώνει μέχρι τις μέρες μας στην Αίγινα και που οι ρίζες του χάνονται στις προελληνικές δοξασίες, τις σχετικές με την λατρεία του θεού Άδωνη, που γονιμοποιεί την φύση. Ο Λειδινός είναι τοπικό ιδίωμα της λέξης δειλινός και σχετίζεται με το πρόσθετο γεύμα που έτρωγαν οι αγρότες το απόγευμα κατά τους θερινούς μήνες, που η μέρα είναι μεγάλη. Καθώς οι αγροτικές εργασίες πλησίαζαν προς το Φθινόπωρο και οι μέρες μίκραιναν, αυτό το γεύμα δεν ήταν πια απαραίτητο, με αποτέλεσμα ο Λειδινός να πρέπει να "πεθάνει". Κατά το έθιμο, οι άνδρες έκαιγαν τις πρόχειρες καλύβες που είχαν κατασκευάσει για να τους διευκολύνουν κατά την διαμονή τους στην ύπαιθρο ενώ οι γυναίκες κατασκεύαζαν το ομοίωμα του Λειδινού, το οποίο έκαναν περιφορά μοιρολογώντας: "Λειδινέ μου, Λειδινέ μου και κλησαρωμένε μου". (Τον έλεγαν κλησαρωμένο επειδή το κύριο γεύμα της ημέρας παρασκευαζόταν από αλεύρι που ήταν περασμένο από ψιλό κόσκινο (κλησάρα, αλλιώς κρησάρα).

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Μάνα μου μάνα

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Χρύσανθος
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	06
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Μάνα μου μάνα
στο δρόμο μου σπείρανε
πέτρα κι αψιθιά.
Μάνα μου μάνα
τα νιάτα μου γείρανε
κάτω απ' τα σπαθιά.

Ουρανέ μου
στείλε μου νερό
να ποτίσω την έρημο
να φυτρώσει
λουλούδι δροσερό
στο κορμί μου τ' αέρινο.

Μάνα μου μάνα
την άνοιξη φέρε μου
πάνω στο σταυρό.
Μάνα μου μάνα
ηλιόλουστη μέρα μου
πότε θα σε βρω.

Ουρανέ μου
διώχ' τη συννεφιά
να περάσω τα σύνορα
κι ένα βράδυ
πάνω στα βουνά
να χτυπήσω τα σήμαντρα.

Μάνα μου μάνα
στα χέρια μου σήμερα
καίνε τα καρφιά.

Ουρανέ μου
στείλε μου νερό
να ποτίσω την έρημο
να φυτρώσει
λουλούδι δροσερό
στο κορμί μου τ' αέρινο.

Μάνα μου μάνα
τον ήλιο σου φέρε μου
πάνω στο σταυρό.

Πληροφορίες:

αψιθιά: (Αρτεμισία, Artemisia absinthium). Πολυετές, αρωματικό φυτό, που απαντάται σε άγονους και βραχώδεις τόπους. Βοτάνι με θεραπευτικές ιδιότητες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Μια Κομνηνή

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Δήμητρα Γαλάνη
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	07
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Δέσποτα, βγάλε το σινί
κι ένα λαχούρι βυσσινί
απ' το παλιό φορτσέρι.
Και γράψε στη περγαμηνή
είμαι κι εγώ μια Κομνηνή
κι ο Ανδρόνικος το ξέρει.

Κόκκινα βάλε τα ψηφιά
και πάμε στην Αγια Σοφιά
να μ' ευλογήσεις νύφη,
πριν φέρουν άγρια συννεφιά
στα μάτια σου τα σεντεφιά
του πορθητή τα στίφη.

Δέσποτα βοήθα μη σκιαχτώ
και τ' ακριβό μου φυλαχτό
στ' άγιο σου χέρι κράτα.
Μα σαν ακούσεις ουρλιαχτό
κι ιδείς μακριά τον κουρνιαχτό
τις προσευχές παράτα.

Κι αν βρεις ασέλωτο φαρί
στο διάσελο να καρτερεί
βάλ' του φωτιά στη φτέρνα
και πες τ' Ανδρόνικου να 'ρθεί,
με το βαρύ του το σπαθί,
να σώσει τη Βλαχέρνα.

Δέσποτα σπάσαν τα λουριά
στου χάρου την περαταριά
και τ' άλογο φευγάτο.
Κι αν είναι η μοίρα μου βαριά
μη μου κρατάς τη μαρτυριά
και το πικρό μαντάτο.

Έμπα μονάχα στη σκηνή
κι απ' τ' ασημένιο το σινί
πάρε καυτό μολύβι
και γράψε στην περγαμηνή
είμαι κι εγώ μια Κομνηνή,
που μέτωπο δε σκύβει.

Πληροφορίες:

σινί: χάλκινο ταψί, αλλά πιο μεγάλο και πιο ρηχό
λαχούρι: σάλι από λεπτό ασημοχρυσοκέντητο μεταξωτό ύφασμα (που κατασκευαζόταν στην Λαχόρη της Ινδίας)
φορτσέρι: μπαούλο
κουρνιαχτός: σύννεφο σκόνης που σηκώνεται από το έδαφος
διάσελο: μονοπάτι, πέρασμα ανάμεσα σε δυο βουνά

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Μαδριγάλι

Γενικά:

Μουσική	:	Χριστόδουλος Χάλαρης
Ποίηση	:	Νίκος Γκάτσος
Ερμηνεία	:	Χρύσανθος
Άλμπουμ	:	ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ
Εγγραφή	:	08
Κυκλοφορία	:	1975

Στίχοι:

Βάι! βαι!

Θα σου το πω με τρία ρου
με το τραγούδι του νερού
στην Παναγιά τη Βλασταρού, Σουλτάνα μου.
Ρου-ρου-ρου
Θα σου το πω στη ρούγα
με γερακιού φτερούγα.

Βάι! βάι!

Θα σου το πω με τρία λου
με το λουλάκι του γιαλού
στην Παναγιά τη Μαντηλού, Σουλτάνα μου.
Λου-λου-λου
Θα σου το πω στ' αλώνι
με τ' ασημί γλαρόνι.

Βάι! βάι!

Θα σου το πω με τρία μου
με τη δροσιά του ποταμού
στην Παναγιά την Καλαμού, Σουλτάνα μου.
Μου-μου-μου
Θα σου το πω στη φτέρη
με λυγερό ξεφτέρι.

Με το βραχιόλι του μωρού
στην Παναγιά την Τσεμπερού
ρου-ρου

Με το λαούτο του τρελού
στην Παναγιά την Αμπελού
λου-λου

Με το λουλούδι του γκρεμού
στην Παναγιά τη Μία μου
μου-μου

Πληροφορίες:

μαδριγάλι: Είδος πολυφωνικής φωνητικής μουσικής που άνθισε στην Ιταλία κατά την Αναγέννηση. Αποτέλεσε την βάση για την ανάπτυξη άλλων ειδών φωνητικής μουσικής, όπως η σανσόν, η καντάτα και η άρια. (Από την ελληνική Βικιπαίδεια).

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.