Πού πέταξε τ' αγόρι μου

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση	:	Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία	:	Νανά Μούσχουρη
Άλμπουμ	:	ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
Εγγραφή	:	01
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Γιε μου, σπλάχνο των σπλάχνων μου,
καρδούλα της καρδιάς μου,
πουλάκι της φτωχιάς αυλής,
ανθέ της ερημιάς μου.

Πού πέταξε τ' αγόρι μου
πού πήγε, πού μ' αφήνει;
Χωρίς πουλάκι το κλουβί
χωρίς νερό η κρήνη.

Πώς κλείσαν τα ματάκια σου
και δεν θωρείς που κλαίω
και δε σαλεύεις, δε γροικάς
'τά που πικρά σου λέω.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γρηγόρης Μπιθικώτσης - Καίτη Θύμη (1960) Εγγραφή 2η
Μαίρη Λίντα - Μανώλης Χιώτης (1963 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 3η
Χορωδία Τρικάλων (1966 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 4η
Γιώργος Μούτσιος (1985 - ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ-ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ '61)
Μαρία Φαραντούρη (1995 - THE BIRTHDAY CONCERT)
Νένα Βενετσάνου (2000 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Μαρία Φαραντούρη (2003 - Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ)
Μαρία Σουλτάτου (2004 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΑΤΑ ΣΤΑΥΡΟ ΞΑΡΧΑΚΟ)
Γλυκερία (2008 - ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΜΟΥ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ)

Πληροφορίες:

Στην εισαγωγή της ερμηνείας με τη Χορωδία Τρικάλων, η Κάκια Παναγιώτου απαγγέλει την 1η και την 3η στροφή. Ωστόσο σε νεότερες επανεκδόσεις αυτής της ηχογράφησης η απαγγελία έχει κοπεί (π.χ. στον δίσκο του 2000 "4 ΚΥΚΛΟΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ 1958-1960").
Ο Μούτσιος στην τελευταία στροφή λέει "και δε μαντεύεις, δε γροικάς".

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Χείλι μου μοσκομύριστο

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση	:	Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία	:	Νανά Μούσχουρη
Άλμπουμ	:	ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
Εγγραφή	:	02
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Μαλλιά σγουρά, που πάνω τους
τα δάχτυλα περνούσα
τις νύχτες, που κοιμόσουνα
και πλάι σου ξαγρυπνούσα.

Φρύδι μου γαϊτανόφρυδο
και κοντυλογραμμένο,
κάμαρα που το βλέμμα μου
κούρνιαζε αναπαμένο.

Μάτια γλαρά, που μέσα τους
αντίφεγγαν τα μάκρη
πρωινού ουρανού και πάσκιζα
μην τα θαμπώσει δάκρυ.

Χείλι μου μοσκομύριστο,
που ως λάλαγες ανθίζαν
λιθάρια και ξερόδεντρα
κι αηδόνια φτερουγίζαν.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γρηγόρης Μπιθικώτσης - Καίτη Θύμη (1960) Εγγραφή 2η
Μαίρη Λίντα (1963 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 3η
Χορωδία Τρικάλων (1966 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 4η
Νένα Βενετσάνου (2000 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Μαρία Σουλτάτου (2004 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΑΤΑ ΣΤΑΥΡΟ ΞΑΡΧΑΚΟ)

Πληροφορίες:

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Βασίλεψες αστέρι μου

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση	:	Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία	:	Νανά Μούσχουρη
Άλμπουμ	:	ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
Εγγραφή	:	04
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Βασίλεψες αστέρι μου,
βασίλεψε η πλάση
κι ο ήλιος, κουβάρι ολόμαυρο,
το φέγγος του έχει μάσει.

Κόσμος περνά και με σκουντά,
στρατός και με πατάει
κι εμέ το μάτι ουδέ γυρνά
κι ούτε σε παρατάει.

Την άχνα απ' την ανάσα σου
νιώθω στο μάγουλό μου,
αχ, κι ένα φως, μεγάλο φως
στο βάθος πλέει του δρόμου.

Τα μάτια μου σκουπίζει τα
μια φωτεινή παλάμη.
Αχ κι η λαλιά σου, γιόκα μου
στο σπλάχνο μου έχει δράμει.

Και να που ανασηκώθηκα,
το πόδι στέκει ακόμα.
Φως ιλαρό λεβέντη μου
μ' ανέβασε απ' το χώμα.

Σημαίες τώρα σε ντύσανε,
παιδί μου εσύ κοιμήσου.
Κι εγώ τραβώ στ' αδέρφια σου
και παίρνω τη φωνή σου.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γρηγόρης Μπιθικώτσης - Καίτη Θύμη (1960) Εγγραφή 2η
Μαίρη Λίντα - Μανώλης Χιώτης (1963 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 3η
Χορωδία Τρικάλων (1966 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 4η
Μαρία Φαραντούρη (1966 - ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Νένα Βενετσάνου (2000 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Μαρία Σουλτάτου (2004 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΑΤΑ ΣΤΑΥΡΟ ΞΑΡΧΑΚΟ)

Πληροφορίες:

Ο δίσκος του 1966 που αναφέρω στη Μαρία Φαραντούρη είναι ρωσικής έκδοσης (МЕЛОДИА 018847-8).
Εδώ αναφέρω τους στίχους από την ερμηνεία του Μπιθικώτση. Στις υπόλοιπες εκτελέσεις υπάρχουν διάφορες μικροαλλαγές μικρής σημασίας. (Π.χ. ορισμένοι στην πρώτη στροφή λένε "βασίλεψε όλη η πλάση", στην τελευταία στροφή λένε "Τώρα σημαίες σε ντύσανε" κ.λπ.).

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Στο παραθύρι στεκόσουν

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση	:	Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία	:	Νανά Μούσχουρη
Άλμπουμ	:	ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
Εγγραφή	:	06
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Στο παραθύρι στέκοσουν κι οι δυνατές σου οι πλάτες
φράζαν ακέρια την μπασιά, τη θάλασσα, τις τράτες
κι ο ίσκιος σου σαν αρχάγγελος πλημμύριζε το σπίτι
κι εκεί στ' αυτί σου σπίθιζε η γαζία τ' αποσπερίτη.

Κι ήταν το παραθύρι μας η θύρα όλου το κόσμου
κι έβγαζε στον παράδεισο, που τ' άστρα ανθίζαν φως μου.
Κι ως στέκοσουν και κοίταζες το 'λιόγερμα ν' ανάβει
σαν τιμονιέρης φάνταζες κι η κάμαρα καράβι.

Και μες στο χλιό και γαλανό τ' απόβραδο έγια λέσα
μ' αρμένιζες στη σιγαλιά του γαλαξία μέσα.
Και το καράβι βούλιαξε κι έσπασε το τιμόνι
και στου πελάγου το βυθό πλανιέμαι τώρα μόνη.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γρηγόρης Μπιθικώτσης - Καίτη Θύμη (1960) Εγγραφή 2η
Μαίρη Λίντα (1963 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 3η
Μαρία Φαραντούρη (1966 - ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Χορωδία Τρικάλων (1966 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 4η
Μαρία Φαραντούρη (1974 - LES BOUZOUKIS DES MIKIS THEODORAKIS)
Αλέξια (1998 - ΑΛΕΞΙΑ ΚΑΙ ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ)
Νένα Βενετσάνου (2000 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Μαρία Σουλτάτου (2004 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΑΤΑ ΣΤΑΥΡΟ ΞΑΡΧΑΚΟ)
Μαρία Φαραντούρη (2004 - ΣΕ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ-ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ)

Πληροφορίες:

Για τη Μαρία Φαραντούρη που αναφέρω, ο μεν δίσκος του 1966 είναι ρωσικής έκδοσης (МЕЛОДИА 018847-8) ο δε δίσκος του 1974 είναι γαλλικής έκδοσης (Disc'Az LPO-32532).
Στις ερμηνείες, η Μούσχουρη, η Φαραντούρη, η Χορωδία Τρικάλων και η Αλέξια λένε μόνο τις δύο πρώτες στροφές.
Η Σουλτάτου στην τελευταία στροφή λέει "μ' ανέμιζες στη σιγαλιά".

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Να 'χα τ' αθάνατο νερό

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση	:	Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία	:	Νανά Μούσχουρη
Άλμπουμ	:	ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
Εγγραφή	:	07
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Να 'χα τ' αθάνατο νερό,
ψυχή καινούργια να 'χα
να σου 'δινα να ξύπναγες
για μια στιγμή μονάχα.

Να δεις, να πεις, να το χαρείς
ακέριο τ' όνειρό σου
να στέκεται ολοζώντανο
κοντά σου, στο πλευρό σου.

Βροντάνε στράτες κι αγορές
μπαλκόνια και σοκάκια
και σου μαδάν' οι κορασιές
λουλούδια στα μαλάκια.

Μυριόρριζο, μυριόφυλλο
κι ευωδιαστό μου δάσο,
πώς να πιστέψω η άμοιρη
πως μπόριε να σε χάσω;

Γιέ μου, όλα κάνανε φτερά
κι όλα μ' αφήκαν πίσω.
Δεν έχω μάτι για να δω,
στόμα για να μιλήσω.

Με τα χεράκια σου τα δυο
τα χιλιοχαϊδεμένα
όλη τη γης αγκάλιαζα
κι όλα ήτανε για μένα.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γρηγόρης Μπιθικώτσης - Καίτη Θύμη (1960) Εγγραφή 2η
Μαίρη Λίντα - Μανώλης Χιώτης (1963 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 3η
Χορωδία Τρικάλων (1966 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 4η
Νένα Βενετσάνου (2000 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Μαρία Σουλτάτου (2004 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΑΤΑ ΣΤΑΥΡΟ ΞΑΡΧΑΚΟ)

Πληροφορίες:

Ο Μπιθικώτσης δεν λέει την τέταρτη και πέμπτη στροφή και στο τέλος επαναλαμβάνει την τρίτη. Την ίδια απόδοση ακολουθούν η Μαίρη Λίντα και η Χορωδία Τρικάλων.
Η Μαρία Σουλτάτου δεν λέει την τέταρτη στροφή και στην πέμπτη λέει "δεν έχω μάτι να σε δω".
Η Βενετσάνου παραλείπει την πέμπτη στροφή και αλλάζει την σειρά: Μετά τις τρεις πρώτες στροφές λέει την έκτη, μετά την τέταρτη, και στο τέλος επαναλαμβάνει την τρίτη.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Καταδίκη πιο μεγάλη

Γενικά:

Μουσική	:	Χρήστος Κολοκοτρώνης
Στίχοι	:	Χρήστος Κολοκοτρώνης
Ερμηνεία	:	Στράτος Διονυσίου
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Είναι η καταδίκη μου
μεγάλη και βαρειά,
παλιοζωή με δίκασες
κι εσύ παλιοντουνιά.

Καταδίκη πιο μεγάλη
στον ντουνιά δεν είναι άλλη.

Μου 'ρθαν μεγάλες συμφορές,
μεγάλες και βαριές
και μου πληγώνουν το κορμί
σαν να 'ναι μαχαιριές.

Καταδίκη πιο μεγάλη
στον ντουνιά δεν είναι άλλη.

Κι απ' τη γυναίκα π' αγαπώ
κι έχω θυσιαστεί,
απόψε σ' όλους θα το πω
πως έχω πληγωθεί.

Καταδίκη πιο μεγάλη
στον ντουνιά δεν είναι άλλη.

Πληροφορίες:

Στη β΄ φωνή συνοδεύει η Καίτη Θύμη.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Ο τσακιτζής

Γενικά:

Μουσική	:	Μπάμπης Μπακάλης
Στίχοι	:	Δημήτρης Γκούτης
Ερμηνεία	:	Στράτος Διονυσίου
Κυκλοφορία	:	1961

Στίχοι:

Αν θα μ' αρνηθείς, αν θα μ' αρνηθείς,
να ξέρεις πως θα γίνω για σένα τσακιτζής.
Θα γίνω, θα γίνω για σένα τσακιτζής.

Με τα χρυσά μου άρματα θα σκίσω την καρδιά σου,
Θα κάψω το χαρέμι του και το ψευτοπασά σου.

Πρέπει να το ξέρεις πως κυρά θα το πληρώσεις
αν τύχει τα χείλη σου σε άλλονε να δώσεις

Θα γίνω, θα γίνω για σένα τσακιτζής.
Αν θα μ' αρνηθείς, αν θα μ' αρνηθείς,
Να ξέρεις πως θα γίνω για σένα τσακιτζής.
Θα γίνω, θα γίνω, για σένα τσακιτζής.

Σε ξένα χέρια κούκλα μου ποτέ μου δεν σ' αφήνω.
Εγώ για την αγάπη σου και τσακιτζής θα γίνω.

Ξέρω πως σου τάξανε χρυσάφια και παλάτια
κι αμέσως θαμπώσανε τα όμορφά σου μάτια.

Πληροφορίες:

Στα φωνητικά συνοδεύουν τον Διονυσίου η Βεατρίκη Κάλι και η Καίτη Θύμη.

τσακιτζής¹: Ο επαναστάτης, που δεν φοβάται τις συγκρούσεις. Ο δυνατός και ντόμπρος άντρας, ο μάγκας που τυγχάνει αποδοχής απ' όλους. Ο όρος οφείλεται στον Τσακιτζή (Τσακίρτζαλη Μεχμέτ Εφέ), που ήταν κάτι σαν τους έλληνες αρματωλούς και κλέφτες. Έδρασε στην Ανατολία τις αρχές του 20ου αιώνα και η δράση του εναντίον της οθωμανικής εξουσίας και των πλουσίων τον ανέδειξαν σε θρυλικό λαϊκό ήρωα.

Πηγές:

1  Λεξικό σλανγκ

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Της ζωής τα συντρίμμια

Γενικά:

Μουσική	:	Δημήτρης Γκούτης
Στίχοι	:	Δημήτρης Γκούτης
Ερμηνεία	:	Σπύρος Ζαγοραίος
Κυκλοφορία	:	1959

Στίχοι:

Απ' τον κόσμο καμένος
και βαριά πληγωμένος,
μαύρο δρόμο θα πάρω
και όπου με βγάλει η άκρη.
Την ευχή σου μονάχα
να μου δώσεις μανούλα
κι αν με φάνε τα ξένα
δεν θέλω να κλάψεις για μένα.

Εγώ σε τούτη τη ζωή
είμαι βασανισμένος,
είμαι στο κύμα ναυαγός
και στη στεριά καμένος.

Απ' της μοίρας τη λύσσα
δεν μπορώ να γλυτώσω,
μου 'χει δέσει τα χέρια η τύχη
με βαριά αλυσσίδα.
Μα θα φύγω μανούλα
κι ό,τι θέλει ας γίνει
κι αν στερέψει η ζωή μου
γαλήνη θα βρει το κορμί μου.

Εγώ σε τούτη τη ζωή
είμαι βασανισμένος,
είμαι στο κύμα ναυαγός
και στη στεριά καμένος.

Της ζωής τα συντρίμμια
δεν φοβούνται λαχτάρες
μ' έχουν μάθει ν' αντέχω, μανούλα,
στους πόνους με θάρρος.
Μα θα φύγω, θα φύγω
και ξανά δεν γυρίζω
κι αν με φάνε τα ξένα
δεν θέλω να κλάψεις για μένα.

Εγώ σε τούτη τη ζωή
είμαι βασανισμένος,
είμαι στο κύμα ναυαγός
και στη στεριά καμένος.

Άλλες ερμηνείες:

Στράτος Διονυσίου - Καίτη Θύμη (1960)

Πληροφορίες:

Τον Ζαγοραίο στη β΄ φωνή συνοδεύει η Βούλα Γκίκα.
Ο Διονυσίου στην ερμηνεία του, αντί για "Μα θα φύγω, θα φύγω" λέει "Μα για πάντα θα φύγω".

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Θα πεθάνω γλυκιά μου αγάπη

Γενικά:

Μουσική	:	Δημήτρης Γκούτης
Στίχοι	:	Δημήτρης Γκούτης
Ερμηνεία	:	Σπύρος Ζαγοραίος
Άλμπουμ	:	ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΙΣΩ
Εγγραφή	:	12
Κυκλοφορία	:	1973

Στίχοι:

Καρδιά μου καημένη,
κατάρα σε δέρνει βαριά.

Η χαρά της χαράς μου
θα φύγει μακριά μου,
πώς θ' αντέξεις, για πες μου,
την σκληρή μοναξιά.

Θα πεθάνω γλυκιά μου αγάπη,
θα με πνίξει ο καημός και το δάκρυ,
αν θα φύγεις, θα φύγει η ζωή μου,
θα σβήσει η πνοή μου,
αχ! θα τρελαθώ.

Πες μου τι σου 'φταιξα και με πληγώνεις,
τι σου 'χω κάνει για να πονώ,
μείνε, αγάπη μου, μείνε κοντά μου,
δεν τον αντέχω τον χωρισμό.

Ο καημός σου φωτιά μου ανάβει
κι ο σεβντάς σου τον τάφο μου σκάβει,
ποιος σε παίρνει μακριά μου, γλυκιά μου,
γλυκιά συντροφιά μου,
αχ! θα τρελαθώ.

Μείνε, αγάπη μου, μείνε κοντά μου,
δεν τον αντέχω τον χωρισμό.

Άλλες ερμηνείες:

Σεβάς Χανούμ - Δημήτρης Στεργίου (Μπέμπης) (1960)
Στράτος Διονυσίου - Καίτη Θύμη (1960)

Πληροφορίες:

Επανεκτέλεση. Η πρώτη ηχογράφηση έγινε το 1959-60, σε δίσκο 45 στροφών και τον Ζαγοραίο συνόδευε η Βούλα Γκίκα.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.