Πού πέταξε τ' αγόρι μου

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση	:	Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία	:	Νανά Μούσχουρη
Άλμπουμ	:	ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
Εγγραφή	:	01
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Γιε μου, σπλάχνο των σπλάχνων μου,
καρδούλα της καρδιάς μου,
πουλάκι της φτωχιάς αυλής,
ανθέ της ερημιάς μου.

Πού πέταξε τ' αγόρι μου
πού πήγε, πού μ' αφήνει;
Χωρίς πουλάκι το κλουβί
χωρίς νερό η κρήνη.

Πώς κλείσαν τα ματάκια σου
και δεν θωρείς που κλαίω
και δε σαλεύεις, δε γροικάς
'τά που πικρά σου λέω.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γρηγόρης Μπιθικώτσης - Καίτη Θύμη (1960) Εγγραφή 2η
Μαίρη Λίντα - Μανώλης Χιώτης (1963 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 3η
Χορωδία Τρικάλων (1966 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 4η
Γιώργος Μούτσιος (1985 - ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ-ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ '61)
Μαρία Φαραντούρη (1995 - THE BIRTHDAY CONCERT)
Νένα Βενετσάνου (2000 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Μαρία Φαραντούρη (2003 - Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ)
Μαρία Σουλτάτου (2004 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΑΤΑ ΣΤΑΥΡΟ ΞΑΡΧΑΚΟ)
Γλυκερία (2008 - ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΜΟΥ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ)

Πληροφορίες:

Στην εισαγωγή της ερμηνείας με τη Χορωδία Τρικάλων, η Κάκια Παναγιώτου απαγγέλει την 1η και την 3η στροφή. Ωστόσο σε νεότερες επανεκδόσεις αυτής της ηχογράφησης η απαγγελία έχει κοπεί (π.χ. στον δίσκο του 2000 "4 ΚΥΚΛΟΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ 1958-1960").
Ο Μούτσιος στην τελευταία στροφή λέει "και δε μαντεύεις, δε γροικάς".

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Μέρα Μαγιού (μου μίσεψες)

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση	:	Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία	:	Νανά Μούσχουρη
Άλμπουμ	:	ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
Εγγραφή	:	03
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Μέρα Μαγιού μου μίσεψες μέρα Μαγιού σε χάνω.
Άνοιξη, γιε, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω
στο λιακωτό και κοίταζες και δίχως να χορταίνεις
άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης.

Και μου ιστορούσες με φωνή γλυκιά, ζεστή κι αντρίκεια,
τόσα όσα μήτε του γιαλού δεν φτάνουν τα χαλίκια.
Και μου 'λεγες πως όλ' αυτά τα ωραία θα 'ναι δικά μας
και τώρα εσβήστεις κι έσβησε το φέγγος κι η φωτιά μας.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γρηγόρης Μπιθικώτσης (1960) Εγγραφή 2η
Μαίρη Λίντα (1963 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 3η
Χορωδία Τρικάλων (1966 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) Εγγραφή 4η
Μαρία Φαραντούρη (1966 - ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Σούλα Μπιρμπίλη (1974 - ΜΙΚΡΕΣ ΚΥΚΛΑΔΕΣ)
Γιώργος Μούτσιος (1985 - ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ-ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ '61)
Αγνή Μπάλτσα (1986 - SONGS MY COUNTRY TAUGHT ME)
Νένα Βενετσάνου (2000 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ)
Βίκυ Λέανδρος (2003 - ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ)
Χριστόφορος Σταμπόγλης (2003 - ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΣΤΑΜΠΟΓΛΗ)
Μαρία Σουλτάτου (2004 - ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΑΤΑ ΣΤΑΥΡΟ ΞΑΡΧΑΚΟ)
Μανώλης Μητσιάς (2007 - ΦΕΓΓΑΡΙ ΜΑΓΙΑ ΜΟΥ 'ΚΑΝΕΣ)
Γλυκερία (2008 - ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΜΟΥ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ)

Πληροφορίες:

Ο δίσκος του 1966 που αναφέρω στη Μαρία Φαραντούρη είναι ρωσικής έκδοσης (МЕЛОДИА 018847-8).
Η Μούσχουρη, ο Μούτσιος και η Λίντα λένε μόνο την πρώτη στροφή.
Η Χορωδία Τρικάλων λέει "με φωνή ζεστή, γλυκιά κι αντρίκεια".

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Το βλέμμα σου το καθαρόαιμο

Γενικά:

Μουσική	:	Μάριος Τόκας
Στίχοι	:	Φίλιππος Γράψας
Ερμηνεία	:	Γιάννης Πάριος
Άλμπουμ	:	ΠΑΝΤΑ ΕΡΩΤΕΥΜΕΝΟΣ
Εγγραφή	:	09
Κυκλοφορία	:	1993

Στίχοι:

Αχ! και να 'ρχόσουνα μεσάνυχτα Σαββάτου
σαν το φαντάρο, που το σκάει απ' τη σκοπιά του.
Να 'ρθείς σαν φλόγα και να κάψεις ό,τι φταίει,
τι φταίει, που το παίξαμε κάποια στιγμή σπουδαίοι.
Τι φταίει;

Μου κέρδισες τη μάχη,
μου πήρες και τον πόλεμο
μ΄ αυτό το μαύρο βλέμμα,
το καθαρόαιμο.

Αχ! και να 'ρχόσουνα χαράματα Σαββάτου
σαν το φεγγάρι, που το σκάει απ' την τροχιά του.
Να δεις που κάποτε οι πρώτοι κι οι ωραίοι
πεθαίνουν από έρωτα και μένουν τελευταίοι.
Τι φταίει;

Άλλες ερμηνείες:

Γλυκερία (2003 - Η ΑΓΑΠΗ ΗΡΘΕ ΑΠΟ ΜΑΚΡΙΑ)

Πληροφορίες:

Η ερμηνεία της Γλυκερίας ακούστηκε στην τηλεοπτική σειρά "Η ΑΓΑΠΗ ΗΡΘΕ ΑΠΟ ΜΑΚΡΙΑ" του Μανούσου Μανουσάκη, με μουσική του Μάριου Τόκα και πρωταγωνιστές τους Πασχάλη Τσαρούχα, Λίνα Σακκά, Γιάννη Βόγλη κ.ά.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Ο μεμέτης

Γενικά:

Μουσική	:	Πάνος Πετσάς
Στίχοι	:	Κώστας Βίρβος
Ερμηνεία	:	Στράτος Διονυσίου
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Μεμέτη μου, μεμέτη μου
αμάν, αμάν,
θα σβήσω από το ντέρτι μου.

Πού πας μεμέτη μου, πού πας,
αμάν, αμάν,
και μένα τώρα με ξεχνάς.

Μεμέτη μου, μεμέτη μου
αμάν, αμάν,
νταλγκά μου και σεκλέτι μου,
πάμε μια νύχτα στον οντά
αμάν, αμάν,
για να μου σβήσεις το σεβντά.

Μεμέτη μου μεμέτη μου,
αμάν, αμάν,
μη μου χαλάς το κέφι μου.

Για σένανε παλληκαρά
αμάν, αμάν,
τα ρίχνω όλα έναν παρά.

Άλλες ερμηνείες/κυκλοφορίες:

Γλυκερία (1983 - ΑΠΟ ΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ)
Λέλα Παπαδοπούλου (2005 - ΡΕΜΠΕΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΜΥΡΝΑΙΙΚΑ)
Σωτηρία Μπέλλου (2007 - ΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ)

Πληροφορίες:

μεμέτης: Προέρχεται από το Mehmet, το Μωάμεθ στα τουρκικά. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε από τους Ορθόδοξους Έλληνες επί τουρκοκρατίας ως υποτιμητικός-ρατσιστικός χαρακτηρισμός όλων των μουσουλμάνων, δηλαδή των Τούρκων. Με το πέρασμα του χρόνου, από μεχμέτης κατέληξε να προφέρεται μεμέτης.

Παραδοσιακό τραγούδι, πιθανόν σμυρναίικο, σε πρώτη ηχογράφηση του Δημήτρη Καλλίνικου (Αραπάκη) το 1931, σε μουσική και στίχους (διασκευή) του Σωτήρη Γαβαλά. Το έχουν τραγουδήσει πολλοί τραγουδιστές, όχι μόνο με διαφορετικό ύφος, αλλά και με πολλές παραλλαγές στο στίχο. Δύο παραδείγματα:

-- Αραπάκης-- Πω, πω, πω, πω!! - Γεια σου Λειβαδίτη μου. - Γεια σου ρε Γιάννη Λειβαδίτη λεβέντη μου Μεμέτη μου, μεμέτη μου αμάν, αμάν, με σε περνώ το ντέρτι μου. Πού πας μεμέτη μου πού πας αμάν, αμάν, και μένα πού με παρατάς. Πού πας μεμέτη και Μαριώ, αμάν, αμάν, βιολιά βαρούν και πά' να ιδώ. Είμαι μεμέτης σεβνταλής αμάν, αμάν, μάγκας στην τρίχα μερακλής. Φουμάρω τσίκα κι αργιλέ αμάν, αμάν, λέγω με ντέρτι το μανέ. Και σαν φουμάρω τον λουλά αμάν, αμάν, σπάει ο σεβντάς μου μπαγλαμά. Με τη Μαριώ φουμάρουμε αμάν, αμάν, το σύμπαν κογιονάρουμε.

-- Σωτ. Μπέλλου -- Πού πας μεμέτη μου, πού πας, αμάν, αμάν, κι εμένα πια δεν μ' αγαπάς κι εμένα πια δεν μ' αγαπάς, αμάν, αμάν, πού πας μεμέτη μου, πού πας. Απ' των χειλιών σου το πιοτό, αμάν, αμάν, ήπια, να σκλαβωθώ κι εγώ, ήπια, να σκλαβωθώ κι εγώ, αμάν, αμάν, απ' των χειλιών σου το πιοτό. Πού πας μεμέτη μου, πού πας, αμάν, αμάν, κι αν θα πεθάνω δεν ρωτάς, κι αν θα πεθάνω δεν ρωτάς, αμάν, αμάν, πού πας μεμέτη μου, πού πας.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.

Όμορφη πόλη

Γενικά:

Μουσική	:	Μίκης Θεοδωράκης
Στίχοι	:	Γιάννης Θεοδωράκης
Ερμηνεία	:	Μίκης Θεοδωράκης
Άλμπουμ	:	ΛΙΠΟΤΑΚΤΕΣ
Εγγραφή	:	01
Κυκλοφορία	:	1960

Στίχοι:

Όμορφη πόλις, φωνές, μουσικές,
απέραντοι δρόμοι, κλεμμένες ματιές.
Ο ήλιος χρυσίζει, χέρια σπαρμένα
βουνά και γιαπιά πελάγη απλωμένα.

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα,
τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα
θα γίνεις δικιά μου.

Η νύχτα έφτασε τα παράθυρα κλείσαν
η νύχτα έπεσε οι δρόμοι χαθήκαν.

Άλλες ερμηνείες:

Μαρινέλλα (1966)
Κώστας Χατζής (1966 - ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ)
Γιάννης Βογιατζής (1966-67(;) - Δισκος 45 στροφών)
Χορωδία Τρικάλων (1974 - ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ 3)
Αρλέτα (1978 - ROMANCERO GITANO)
Μαργαρίτα Ζορμπαλά (1979 - ΤΡΕΙΣ ΚΥΚΛΟΙ)
Γιάννης Πουλόπουλος (1982 - ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΘΥΜΑΜΑΙ)
Πέτρος Πανδής (1986 - ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ: ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΟΥ 1959-1986 ΙΙ)
Γλυκερία (1994 - GOLDEN HITS) (Κυκλοφόρησε στο Ισραήλ)
Νένα Βενετσάνου (1996 - Η ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΑ)
Βίκυ Λέανδρος (2003 - ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ)
Χριστόφορος Σταμπόγλης (2003 - ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΣΤΑΜΠΟΓΛΗ)
Μαρία Φαραντούρη (2004 - ΣΕ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ)
Γιώργος Νταλάρας (2004 - ΦΩΣ)
Μανώλης Μητσιάς (2007 - ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ)

Πληροφορίες:

Εκτός από τον Θεοδωράκη και τον Χατζή που λένε "όμορφη πόλις", όλοι οι υπόλοιποι λένε "όμορφη πόλη".
Σε ορισμένες επανεκτελέσεις το τραγούδι αναφέρεται με τίτλο "Θα γίνεις δικιά μου".
Τη μελωδία χρησιμοποίησε επίσης ο Θεοδωράκης στη μουσική που έγραψε για το φιλμ Les amants de Teruel σε σκηνοθεσία Raymond Rouleau (1962), όπου τραγουδά η Edith Piaf πάνω σε στίχους του Jacques Plante.

Νέες καταχωρίσεις και πληροφορίες θα βρείτε στο «άσματρον».
Εκεί μπορείτε να κάνετε και τα σχόλιά σας.